Die Bauden-Dynastie Bönsch

(Verfasser: Hella Tegeler)

Quellen:

  • Morgner/Baumann: Kulturregion Riesengebirge - Die Wiesenbaude -, Stiftung der Vertriebenen im Freistaat Sachsen in Zusammenarbeit mit dem Verein Erinnerung und Begegnung e. V. (2013)
  • MyHeritage
  • Schlesischer Gebirgsbote
  • Wikipedia
  • Zeitschrift Vesely Vylet
  • Ergänzende Angaben von Herrn Jürgen Stapf


Auf dieser Seite soll an eine der bekanntesten Bauden-Familie des Riesengebirges erinnert werden, Familie Bönsch. Vor dem Zweiten Weltkrieg waren Mitglieder dieser Familie Eigentümer von folgenden 7 Bauden:

  • Geierguckenbaude
  • Keilbaude
  • Rennerbaude
  • Richterbaude
  • Scharfbaude
  • Schwarzschlagbaude
  • Wiesenbaude

Die Geierguckenbaude

Die Keilbaude

Die Rennerbaude

Die Richterbaude

Die Scharfbaude

Die Schwarzschlagbaude

Die Wiesenbaude

Die Eheleute Ignaz und Amalia Bönsch legten den Grundstein zu dieser berühmten Bauden-Dynastie. Geboren wurde Ignaz Bönsch am 13. September 1823. Am 12. November 1844 heiratete er Amalia Tippelt, die ebenfalls aus einer bekannten Bauden-Familie stammte. Während der Ehe wurden 10 Kinder geboren.

Ignaz und Amalia Bönsch, geb. Tippelt.
(Quelle: Zeitschrift Vesely Vylet)

Nachfolgend der Stammbaum der Familie Bönsch:

I.  Generation:

Ignaz Bönsch                                      * 13.09.1823                                + 01.10.1912
1. Ehefrau: Amalia Tippelt                   * 22.03.1826                               + 15.11.1886
              Heirat:                                  12.11.1844
2. Ehefrau: Genovefa Wimmer (verw. Reichelt)           
                                                               * 22.02.1857 in Groß-Aupa II   + 27.01.1929 in Groß-Aupa
              Heirat:                                   31.10.1887 in Schatzlar
          1. Ehemann von Genovefa Bönsch, geb. Wimmer
                    Eduard Reichelt               * 09.02.1857 in Schatzlar         + 04.11.1884 in Schatzlar
                        Heirat:                         22.01.1883 in Bober      

Kinder aus der 1. Ehe:
1.  Vinzenz Bönsch                                * 07.01.1847                                + 07.08.1932
2.  Antonia Bönsch, verh. Stelzner      * 27.11.1848   in Groß Aupa       
3.  Wilhelm Bönsch                               * 21.08.1850 in Groß Aupa
4.  Amalia Bönsch, verh. Bönsch         * 12.08.1852 in Groß Aupa        + 02.06.1932
5.  Karolina Bönsch, verh. Scholz         * 27.07.1854 in Groß Aupa       + 17.10.1927 in Wien
6.  Regina Bönsch, verh. Lehnert          * 11.10.1856                                 + 19.10.1894
7.  Johann Bönsch                                   * 25.01.1859 in Groß Aupa
8.  Robert Bönsch                                   * 06.07.1861 in Groß Aupa        + 10.12.1928
9.  Josef Bönsch                                       * 30.09.1863 in Groß Aupa
10. Albert Bönsch                                    * 02.11.1865   in Groß Aupa
11. Alfred Bönsch                                      * 08.05.1868 in Groß Aupa      + 25.05.1868 in Groß Aupa
12. Emanuel Bönsch                                * 09.09.1870 in Groß Aupa

Kinder aus der 2. Ehe - (soweit bekannt):
1.   Anna Bönsch                                      * 26.07.1888 in Groß Aupa
2.  Hedwig Bönsch                                  * 01.08.1889 in Groß Aupa

Grabstein der Eheleute Emanuel Bönsch und Amalia, geb. Bönsch.

(Quelle: Billion Graves)

Grabstein der Frau Regina Lehnert, geb. Bönsch.

(Quelle: Billion Graves)

II. Generation:

    A: Kinder aus der Ehe mit Amalia, geb. Tippelt  

1.  Vinzenz Bönsch                                  * 07.01.1847                             + 07.08.1932
     Ehefrau: Anna Gleißner                      * 08.03.1854                             + 02.01.1922
                 Heirat:                                  27.05.1873
     Kinder:
   
 1.1   Bertha Bönsch                                * 20.04.1874 in Groß Aupa     + 01.09.1874
     1.2   Emilie Bönsch                                 * 17.05.1875   in Groß Aupa     + 24.09.1877
     1.3   Rudolf Bönsch                                 * 06.10.1876  in Groß Aupa     + 02.05.1877
     1.4   Adolf Alois Bönsch                          * 18.01.1878  in Groß Aupa      
     1.5   Anna Bönsch                                     * 11.03.1879   in Groß Aupa     + 03.07.1963
     1.6   Adelheid Bönsch, verh. Mündnich  * 18.05.1880 in Groß Aupa
     1.7   Adolfine Bönsch                                * 23.12.1881   in Groß Aupa
     1.8   Emil Bönsch                                       * 08.12.1882 in Groß Aupa    + 09.02.1972 in Ehrwald
     1.9   Vincenz Bönsch                                 * 04.03.1884 in Groß Aupa   + 27.06.1945
     1.10  Amalia Bönsch                                  * 06.02.1885 in Groß Aupa
     1.11   Josef Bönsch                                      * 02.03.1887 in Groß Aupa     + 02.07.1939
     1.12  Hubert Ernst Bönsch                         * 12.03.1888 in Groß Aupa      + 28.07.1916  
     1.13  Theodor Bönsch                                 * 12.08.1889 in Groß Aupa  
                                                                                            + 06.05.1952 in Heidenheim an der Brenz
      1.14  Robert Ignac Bönsch                         * 25.11.1890  in Groß Aupa     + 16.02.1915
      1.15  Gustav Johann Bönsch                      * 09.11.1895  in Groß Aupa     + 21.02.1897 in Groß Aupa
      1.16  Eugen Bönsch                                     * 01.05.1897 in Groß Aupa     + 24.07.1951 in Ehrwald
      1.17   Martha Maria Bönsch                        * 08.09.1898 in Groß Aupa                                                    

Vinzenz  und Anna Bönsch, geb. Gleißner.
Quelle: Sammlung Dr. Gall aus Morgner/Baumann - Kulturregion Riesengebirge -
 Die Wiesenbaude)

Familie Vinzenz und Anna Bönsch.
Quelle: Zeitschrift Vesely Vylet, Heft Nr. 43/2015)

Todesanzeige Vinzenz Bönsch
(Quelle: Sammlung Dr. Gall aus Morgner/Baumann - Kulturregion Riesengebirge - 
Die Wiesenbaude)

3. Wilhelm Bönsch                           * 21.08.1850  in Groß Aupa
    1. Ehefrau: Maria Tippelt                * 02.02.1862                                    + vor dem 01.12.1902
                    Heirat:                            10.05.1881
    2. Ehefrau: Maria Gambova           * 28.08.1875
                    Heirat:                             25.11.1902

     Kinder aus der 1. Ehe:
     
3.1   Oskar Bönsch                          * 01.03.1888 in Groß Aupa
      3.2  Marta Bönsch                           * 14.04.1891  in Groß Aupa
      Kind aus der 2. Ehe:
       
3.3  Bruno Hugo Bönsch               * 16.03.1893  in Groß Aupa

7.  Johann Bönsch                                 * 25.01.1859  in Groß Aupa
     Ehefrau: Anna Hintner                     * 30.09.1861
                 Heirat:                                  30.01.1883
     Kind:
     
7.1  Anna Bönsch                               * 27.02.1889

8.  Robert Bönsch                                 * 06.07.1861
     1. Ehefrau: Anna Berger
                   Heirat:                                   30.01.1883
     2. Ehefrau: Maria Renner                   * 06.03.1865
                    Heirat:                                  02.03.1889

     Kind aus der 1. Ehe:
   
 8.1  Augusta Bönsch                          * 18.06.1884  in Groß Aupa         +     1889
     Kinder aus der 2. Ehe:
     
8.2  Gustav Bönsch                            * 09.08.1890
     8.3  Bertha Maria Bönsch                  * 13.04.1896  in Groß Aupa
     8.4  Irma Bertha Bönsch                   * 25.06.1897  in Groß Aupa         + 07.07.1897
     8.5  Emma Bönsch                             * 11.03.1900
     8.6  Martha Bönsch                            * 05.09.1901                                  + 05.03.1905

Familie Robert Bönsch mit Personal vor der Schwarzschlagbaude im Jahr 1909.

(´Quelle: Zeitschrift Vesely Vylet, Heft Nr. 50/2018)

B: Kinder aus der Ehe mit Genovefa, geb. Wimmer:

1.  Anna Bönsch                                        * 26.07.1888 in Groß Aupa
    Ehemann: Franz Gebert (Lederhändler in Berlin)         *28.09.1863
                    Heirat:                                    24.11.1910 in Groß Aupa
2.  Hedwig Bönsch                                   * 01.08.1889 in Groß Aupa
     Ehemann: Adalbert Georg Müller (städt. Beamter in Dresden)  * 06.02.1877
                    Heirat:                                    06.02.1911 in Groß Aupa

III. Generation:

1.4  Adolf Alois Bönsch                              * 18.08.1878  in Groß Aupa
      Ehefrau: Martha Bönsch

1.5  Anna Bönsch                                        * 11.03.1879  in Groß Aupa        + 03.07.1963
       Ehemann: Josef Fuchs                         * 14.07.1875                                 + 25.03.1941
                      Heirat:                                    20.11.1902
       Kind:
       
1.5.1  Johann Fuchs                                * 01.11.1903                                 + 23.02.1990

1.7   Adolfine Bönsch                                   * 23.12.1881
        Ehemann: Josef Formann

1.8   Emil Bönsch                                            * 08.12.1882 in Groß Aupa      + nach 1968
        Ehefrau: Karolina Bertha Jarske           * 09.02.1889 in Albendorf
                    Heirat:                                         16.06.1918 in Marschendorf

Emil und Karoline Bönsch. 

Das Personal der Wiesenbaude mit seiner Chefin.

Goldene Hochzeit der Eheleute Emil und Karolina Bönsch am 16. Juni 1968 in Ehrwald.

1.9   Vincenz Bönsch                                        * 04.03.1884                             +         1945
        Ehefrau: Anna Ludmilla Mitzinger         * 12.09.1883 in Groß Aupa       + 26.12.1958
                      Heirat                                         03.11.1910 in Groß Aupa

1.11   Josef Bönsch                                              * 02.03.1887 in Groß Aupa     + 02.07.1939
        Ehefrau: Otti Braun

1.13  Theodor Bönsch                                        * 12.08.1889 in Groß Aupa
                                                                                              + 06.05.1952 in Heidenheim an der Brenz
        Ehefrau: Gabriele Lorenz                          * 26.09.1895                           + 29.09.1975 in Denkendorf
        Kinder:
       
1.13.1  Robert Josef Bönsch                         * 19.05.1920 in Ochsengraben
                                                                                               + 28.08.2017 in Heidenheim an der Brenz
        1.13.2  Wilfried Bönsch                                * 12.07.1921 in Hohenelbe   
                                                                                                + 06.07.1942 in Woronesch (Rußland)   
        1.13.3  Anna Bönsch                                     * 26.07.1925 in Keilbauden    + 10.06.2019 in Esslingen

1.16   Eugen Bönsch 
         Eugen Bönsch war einer der erfolgreichsten Jagdflieger der k. u. k. Armee im Ersten Weltkrieg.
         Er trat 1915 als Freiwilliger in die k. u. k. Armee ein. Nach der Grundausbildung wurde er auf
         eigenen Wunsch zu den Luftfahrtruppen versetzt. Zunächst war er Mechaniker bei der
         Fliegerersatzkompanie 6 in Wiener Neustadt, bis er 1917 in der Fliegerersatzkompanie 8 zum
         Feldpiloten ausgebildet wurde. Danach wies man ihn der Jagdfliegerkompanie Flik 51 bei
         Haidenschaft zu, bei welcher er bis zum Kriegsende blieb. Bönschs Einheit wurde gegen
         Kriegsende in zunehmendem Maße zur Infanterieunterstützung eingesetzt. Während der
         Schlacht von Vittorio Veneto errang er trotz der drückenden Überlegenheit der alliierten
         Fliegerkräfte mehrere Luftsiege.
         Nach der Rückkehr in die Heimat betrieb Eugen Bönsch die Wiesenbaude und ließ sich von
         Edmund Schneider die Segelflugzeuge Wiesenbaude 1 und Wiesenbaude 2 fertigen. Im
         Zweiten Weltkrieg wurde er als Hauptmann in die deutsche Luftwaffe eingezogen und war
         Kommandeur des Fliegerhorsts Oschatz in Sachsen.         

Eugen Bönsch
(Quelle: MyHeritage)

1.17  Martha Maria Bönsch                            * 08.09.1898 in Groß Aupa
        Ehemann: Josef Fischer